సంతానలేమి సమస్యతో బాధపడుతున్న అనేక జంటలకు IUI (Intrauterine Insemination) ఒక ఆశాకిరణం. ఈ సహాయక పునరుత్పత్తి పద్ధతి (Assisted Reproductive Technique) లో, ప్రత్యేకంగా శుద్ధి చేసిన మరియు సిద్ధం చేసిన వీర్యాన్ని, అండం విడుదలయ్యే సమయంలో (Ovulation) నేరుగా మహిళ గర్భాశయంలోకి ప్రవేశపెడతారు. అయితే, వీర్యం సేకరించినప్పటి నుండి అది గర్భాశయంలోకి వెళ్ళేలోపు ల్యాబ్లో ఏం జరుగుతుంది?
ఆ చిన్న సీసాలో ఉండే వీర్యం యొక్క ప్రయాణం చాలా ఆసక్తికరమైనది మరియు కీలకమైనది. మలినాలను తొలగించడం నుండి అత్యంత వేగంగా కదిలే శుక్రకణాలను వేరు చేయడం వరకు, ప్రతి అడుగు గర్భం దాల్చే అవకాశాలను పెంచడానికే రూపొందించబడింది.
మీరు IUI గురించి ఆలోచిస్తున్నా లేదా పునరుత్పత్తి శాస్త్రం గురించి తెలుసుకోవాలనుకున్నా, ఈ ప్రక్రియను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. ప్రకృతికి వైద్యం ఎలా సహాయం చేస్తుందో, IUI కోసం వీర్యాన్ని ఎలా సిద్ధం చేస్తారో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
IUI కోసం వీర్యం నమూనాను (Semen Sample) ప్రాసెస్ చేయడం ఎందుకు అవసరం?
ఇది ఒక ఫెర్టిలిటీ చికిత్స. ఇందులో శుద్ధి చేసిన వీర్యాన్ని నేరుగా గర్భాశయంలోకి పంపిస్తారు. IUI ప్రక్రియ చేయడానికి ముందు, పురుష భాగస్వామి ఇచ్చిన వీర్యం నమూనా ఒక నిర్దిష్ట శుద్ధి ప్రక్రియ (Processing technique) ద్వారా వెళుతుంది. వీర్య ద్రవం (Seminal fluid) నుండి అత్యంత వేగంగా కదిలే మరియు ఆరోగ్యకరమైన శుక్రకణాలను వేరు చేయడానికి ఈ ప్రక్రియ చాలా ముఖ్యం. ఇది గర్భం దాల్చే అవకాశాలను మెరుగుపరుస్తుంది.
వీర్యాన్ని ప్రాసెస్ చేయడం ఈ క్రింది కారణాల వల్ల అవసరం:
- ఏకాగ్రత మరియు కదలికను మెరుగుపరచడం: ఈ ప్రక్రియ వేగంగా కదిలే శుక్రకణాల సంఖ్యను ఒకచోట చేర్చడానికి (Concentrate) సహాయపడుతుంది. దీనివల్ల అవి అండాన్ని చేరుకుని ఫలదీకరణం చేసే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
- సెమినల్ ద్రవాన్ని తొలగించడం: వీర్యంతో పాటు వచ్చే ద్రవంలో స్త్రీ పునరుత్పత్తి మార్గానికి హాని కలిగించే కొన్ని రసాయనాలు (ప్రోస్టాగ్లాండిన్స్) మరియు తెల్ల రక్త కణాలు ఉండవచ్చు. ఈ ద్రవాన్ని తొలగించడం వల్ల శుక్రకణాలు అండం వైపు ప్రయాణించడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది.
- మలినాలను తొలగించడం: చనిపోయిన లేదా కదలని శుక్రకణాలను, అలాగే వీర్యంలో ఉండే బ్యాక్టీరియా లేదా ఇతర చెత్తను తొలగించడానికి ఈ ప్రాసెసింగ్ సహాయపడుతుంది.
- సిద్ధం చేయడం (Capacitation): శుక్రకణాలు అండంలోకి చొచ్చుకుపోయే శక్తిని పొందేలా సిద్ధం చేయడానికి కూడా ఈ ప్రక్రియ సహాయపడుతుంది. దీనివల్ల ఫలదీకరణం విజయవంతమయ్యే అవకాశం పెరుగుతుంది.
IUI కోసం వీర్యాన్ని సిద్ధం చేసే విధానం
1. నమూనా సేకరణ (Sample Collection)
సాధారణంగా ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్లోని ఒక ప్రైవేట్ గదిలో హస్తప్రయోగం (Masturbation) ద్వారా IUI కోసం వీర్యం నమూనాను సేకరిస్తారు. రోగికి ఒక స్టెరైల్ (క్రిమిరహిత) డబ్బాను ఇస్తారు మరియు నమూనాను ఎలా సేకరించాలో వివరిస్తారు. నమూనా సేకరించిన వెంటనే ప్రాసెస్ చేయాలి, లేకపోతే శుక్రకణాల నాణ్యత తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.
2. పురుషులకు వీర్య పరీక్ష (Semen Test)
IUI ప్రక్రియకు ముందు, శుక్రకణాల నాణ్యతను అంచనా వేయడానికి పురుష భాగస్వామికి వీర్య విశ్లేషణ పరీక్ష (Semen Analysis) చేస్తారు. ఈ పరీక్షలో శుక్రకణాల సంఖ్య, కదలిక (Motility), ఆకారం (Morphology) మరియు సంతానోత్పత్తిని ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలను పరిశీలిస్తారు. ఈ ఫలితాల ఆధారంగా ఫెర్టిలిటీ నిపుణుడు ఆ నమూనాను ఏ పద్ధతిలో శుద్ధి చేయాలో నిర్ణయిస్తారు.
3. వీర్యాన్ని కడగడం (Semen Wash)
IUI ప్రాసెసింగ్లో ఇది మొదటి దశ. ఈ ప్రక్రియలో, శుక్రకణాలను సెమినల్ ద్రవం నుండి వేరు చేస్తారు. సాధారణంగా ‘సెంట్రిఫ్యూజ్‘ (వేగంగా తిరిగే యంత్రం) ఉపయోగించి ఇది చేస్తారు. దీనివల్ల శుక్రకణాలు వేరుపడతాయి. ఆ తర్వాత ఆ ద్రవాన్ని తీసేసి, శుక్రకణాలను పోషకాలు ఉన్న ప్రత్యేక ద్రావణంలో ఉంచుతారు.
4. IUI కోసం నమూనాను సిద్ధం చేయడం
వాష్ చేసిన తర్వాత, అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన మరియు వేగంగా కదిలే శుక్రకణాలను ఎంచుకోవడానికి నమూనాను మరింత ప్రాసెస్ చేస్తారు. దీనికోసం ‘డెన్సిటీ గ్రేడియంట్’ లేదా ‘స్విమ్-అప్’ వంటి పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు. చివరగా, సిద్ధం చేసిన శుక్రకణాలను ఒక సన్నని గొట్టంలోకి (Catheter) తీసుకుంటారు. IUI ప్రక్రియ సమయంలో ఈ గొట్టం ద్వారా శుక్రకణాలను మెల్లగా మహిళ గర్భాశయంలోకి పంపిస్తారు.
వీర్యాన్ని శుద్ధి చేయడంలో ఉపయోగించే పద్ధతులు మరియు టెక్నాలజీలు
స్పెర్మ్ వాష్ పద్ధతులు (Sperm Wash Techniques)
వీర్యాన్ని కడగడం అనేది ప్రాథమిక దశ. దీనికి అనేక పద్ధతులు ఉన్నాయి:
- సెంట్రిఫ్యూగేషన్ (Centrifugation): ఇది అత్యంత సాధారణ పద్ధతి. వీర్యాన్ని యంత్రంలో వేగంగా తిప్పడం ద్వారా ద్రవం నుండి శుక్రకణాలను వేరు చేస్తారు. తర్వాత వాటిని పోషక ద్రావణంలో ఉంచుతారు.
- ఫిల్ట్రేషన్ (Filtration): ఈ పద్ధతిలో, వీర్యాన్ని ఒక ఫిల్టర్ ద్వారా పంపిస్తారు. ఇది ద్రవాన్ని పోనిచ్చి, శుక్రకణాలను మాత్రం ఆపుతుంది.
డెన్సిటీ గ్రేడియంట్ సెంట్రిఫ్యూగేషన్
ఇది శుక్రకణాలను శుద్ధి చేయడానికి మరింత అధునాతన పద్ధతి. ఇందులో వేర్వేరు సాంద్రతలు (density) ఉన్న ద్రావణాలపై వీర్యాన్ని ఉంచి తిప్పుతారు. దీనివల్ల ఆరోగ్యకరమైన మరియు వేగంగా కదిలే శుక్రకణాలు అడుగు భాగంలో చేరతాయి. వీటిని సేకరించి ఉపయోగిస్తారు.
స్విమ్-అప్ టెక్నిక్ (Swim-Up Technique)
అత్యంత చురుగ్గా కదిలే శుక్రకణాలను ఎంచుకోవడానికి ఇది మరొక పద్ధతి. ఇందులో వీర్యాన్ని ఒక కల్చర్ మీడియంలో ఉంచుతారు. ఆరోగ్యకరమైన శుక్రకణాలు ఆ ద్రావణంలోకి “పైకి ఈదుకుంటూ” (swim up) వస్తాయి. ఇలా పైకి వచ్చిన వాటిని సేకరించి IUI కోసం వాడతారు.
ప్యూర్-స్పెర్మ్ వాష్ (Pure-sperm Wash)
ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పద్ధతి. ఇందులో అత్యంత ఆరోగ్యకరమైన శుక్రకణాలను ఎంచుకోవడానికి ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన ద్రావణాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఈ పద్ధతి ద్వారా DNA నాణ్యత బాగున్న శుక్రకణాలు లభిస్తాయి, తద్వారా ఫలదీకరణ మరియు గర్భం దాల్చే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
సంతానలేమి సమస్యలకు ఆశ మరియు పరిష్కారాలను కనుగొనండి — మా సమగ్ర సేవలను అన్వేషించండి
IVF చికిత్స
ICSI చికిత్స
PICSI చికిత్స
ఫెర్టిలిటీ ప్రిజర్వేషన్ (అండాలు/శుక్రకణాల భద్రత)
బ్లాస్టోసిస్ట్ కల్చర్ & ట్రాన్స్ఫర్
జన్యుపరమైన స్క్రీనింగ్ & టెస్టింగ్
ముగింపు
IUI చికిత్స ప్రక్రియలో వీర్యం నమూనాను ప్రాసెస్ చేయడం చాలా కీలకమైన దశ. సెమినల్ ద్రవం మరియు ఇతర మలినాల నుండి ఆరోగ్యకరమైన, వేగంగా కదిలే శుక్రకణాలను వేరు చేయడం ద్వారా, ఫెర్టిలిటీ నిపుణులు గర్భం దాల్చే అవకాశాలను పెంచగలుగుతారు. ఉపయోగించే పద్ధతి వీర్య విశ్లేషణ ఫలితాలు మరియు రోగి అవసరాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కానీ లక్ష్యం మాత్రం ఒక్కటే: IUI కోసం అత్యుత్తమ శుక్రకణాలను సిద్ధం చేయడం.
