ITP (ఇమ్యూన్ థ్రాంబోసైటోపీనియా) సమస్య ఉన్న చాలామంది మహిళలకు ఒక సందేహం తరచుగా వస్తుంటుంది… “మాకు IVF చికిత్స ద్వారా పండంటి బిడ్డ పుడుతుందా? సక్సెస్ అవుతుందా?” అని.
నిజానికి భయపడాల్సిన పనిలేదు. సరైన వైద్య పర్యవేక్షణ, మెడికల్ గైడెన్స్ ఉంటే… ITP ఉన్న మహిళలు కూడా IVF ద్వారా గర్భం దాల్చి, ఆరోగ్యకరమైన బిడ్డకు జన్మనివ్వవచ్చు. ఈ సమస్య ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూనే, IVFలో విజయం సాధించడానికి తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, చిట్కాలు ఈ గైడ్లో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ITP అంటే ఏమిటి? గర్భధారణపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ITP (Immune Thrombocytopenia) అనేది ఒక ఆటో ఇమ్యూన్ సమస్య (Autoimmune disorder). గర్భధారణ సమయంలో లేదా IVF చికిత్స తీసుకునేటప్పుడు దీని గురించి పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
అసలు ITP అంటే ఏమిటి?
ఇది మన శరీరంలోని రోగ నిరోధక వ్యవస్థ (Immunity) పొరపాటున మన సొంత రక్త కణాలపైనే దాడి చేసే పరిస్థితి. ఈ వ్యాధిలో… రక్తం గడ్డకట్టడానికి సహాయపడే ‘ప్లేట్లెట్స్’ (Platelets) ను మన శరీరమే నాశనం చేస్తుంది.
- సాధారణంగా మనిషిలో ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య 1,50,000 నుండి 4,50,000 వరకు ఉండాలి.
- కానీ, ITP ఉన్న పేషెంట్లలో ఈ సంఖ్య చాలా తక్కువగా పడిపోతుంది.
ITP యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు:
- చర్మంపై తేలికగా లేదా ఎక్కువగా కమిలిన మచ్చలు (Bruising) రావడం.
- చిన్న గాయమైనా సరే… రక్తం గడ్డకట్టకపోవడం, ఎక్కువసేపు కారడం.
- ముక్కు నుండి రక్తం రావడం (Nosebleeds).
- చిగుళ్ళ నుండి రక్తం రావడం.
- చర్మంపై చిన్న చిన్న ఎరుపు లేదా ఊదా రంగు మచ్చలు కనిపించడం.
- నెలసరిలో (Periods) అధిక రక్తస్రావం జరగడం.
గర్భధారణపై ITP ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
గర్భం దాల్చిన తర్వాత స్త్రీలలో హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల సహజంగానే ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య కొద్దిగా తగ్గుతుంది. ITP ఉన్నవారిలో ఇది మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది కాబట్టి, ప్రెగ్నెన్సీ ప్రయాణంలో నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరం. సుమారు ప్రతి 1,000 మంది గర్భిణీల్లో ఒకరికి ఈ సమస్య కనిపిస్తుంది.
ముఖ్యంగా IVF విషయంలో:
- IVF చికిత్సలో భాగంగా అండాలను బయటకు తీసేటప్పుడు (Egg Retrieval) రక్తస్రావం అయ్యే రిస్క్ ఉంటుంది.
- ITP ఉన్న తల్లులకు పుట్టే పిల్లల్లో కూడా ప్లేట్లెట్స్ తక్కువగా ఉండే అవకాశం (సుమారు 10%) ఉంటుంది. అయితే, పుట్టిన కొన్ని రోజుల్లోనే లేదా వారాల్లోనే బిడ్డకు అది వాటంతట అదే సరిపోతుంది.
IVF మరియు ITP: మీరు తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు
ITP సమస్య ఉన్నంత మాత్రాన IVF చేయించుకోకూడదని లేదు. కాకపోతే, దీనికి ప్రత్యేకమైన జాగ్రత్తలు అవసరం.
ITP ఉన్నవారిలో IVF సక్సెస్ అయ్యే అవకాశాలు
సరైన చికిత్స తీసుకుంటే సక్సెస్ రేట్ బాగుంటుంది. అయితే విజయం అనేది ఈ క్రింది అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది:
- పేషెంట్ వయసు (Age): వయసు తక్కువగా ఉంటే అవకాశాలు ఎక్కువ.
- ప్లేట్లెట్ కౌంట్: ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య ఎంత నిలకడగా ఉంది?
- చికిత్సకు స్పందన: ITP మందులకు శరీరం ఎలా స్పందిస్తోంది?
- అండాలు మరియు పిండం నాణ్యత: ఎగ్స్ (Eggs) మరియు ఎంబ్రియో (Embryo) క్వాలిటీ బాగుండాలి.
- గత చరిత్ర: గతంలో గర్భం దాల్చినప్పుడు ఏమైనా సమస్యలు వచ్చాయా?
- వ్యాధి తీవ్రత: ప్రస్తుతం ITP తీవ్రత ఎంత ఉంది?
IVF చికిత్స సమయంలో ITP ని ఎలా మేనేజ్ చేస్తారు?
ITP ఉన్న పేషెంట్లకు IVF చేసేటప్పుడు డాక్టర్లు పక్కా ప్రణాళికతో ముందుకు వెళ్తారు:
- ముందస్తు పరీక్షలు: చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందే ప్లేట్లెట్ కౌంట్ని చెక్ చేస్తారు.
- నిరంతర పర్యవేక్షణ: IVF సైకిల్ మొత్తం ప్లేట్లెట్ల స్థాయిని గమనిస్తూ ఉంటారు.
- మందులలో మార్పులు: అవసరాన్ని బట్టి మందుల డోసును మారుస్తుంటారు.
- సమన్వయం: ఫెర్టిలిటీ స్పెషలిస్ట్ (Fertility Specialist) మరియు రక్త సంబంధిత వ్యాధుల నిపుణుడు (Hematologist) ఇద్దరూ కలిసి మీ చికిత్సను పర్యవేక్షిస్తారు.
- ఎగ్ రిట్రీవల్ జాగ్రత్తలు: అండాలను తీసేటప్పుడు రక్తస్రావం కాకుండా ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు.
ముఖ్య గమనిక: అండాలను తీసేటప్పుడు (Egg Retrieval) మరియు పిండాన్ని గర్భంలో ప్రవేశపెట్టేటప్పుడు (Embryo Transfer)… ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య సురక్షిత స్థాయిలో ఉండటం చాలా ముఖ్యం.
IVF సక్సెస్ రేటును పెంచుకోవడానికి చిట్కాలు
ITP ఉన్న మహిళలు IVF ద్వారా సక్సెస్ కావాలంటే… కేవలం మందులే కాకుండా, జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం మరియు మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్ల సలహా తప్పనిసరి (Consult a Specialist)
ITP సమస్య ఉన్న మహిళలు కేవలం ఒక డాక్టర్పై ఆధారపడితే సరిపోదు. ఫెర్టిలిటీ స్పెషలిస్ట్ Reproductive Endocrinologist మరియు రక్త సంబంధిత వ్యాధుల నిపుణుడు (Hematologist) పర్యవేక్షణలో ఉండాలి.
- ఈ నిపుణులు ఇద్దరూ కలిసి, మీ సంతానోత్పత్తి అవసరాలను మరియు ప్లేట్లెట్ల సమస్యను దృష్టిలో ఉంచుకుని మీకు తగిన ‘పర్సనలైజ్డ్ ట్రీట్మెంట్ ప్లాన్’ (Personalised Treatment Plan) రూపొందిస్తారు.
- ఎప్పటికప్పుడు డాక్టర్లను సంప్రదించడం వల్ల, మీ ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి చికిత్సలో మార్పులు చేయడానికి వీలవుతుంది.
రక్తంలో ప్లేట్లెట్ల స్థాయిని గమనిస్తూ ఉండటం
IVF ప్రయాణంలో ప్లేట్లెట్ల సంఖ్యను నిరంతరం చెక్ చేయడం చాలా కీలకం. డాక్టర్లు సాధారణంగా ఈ క్రింది పద్ధతులను పాటిస్తారు:
- స్టిమ్యులేషన్ దశలో: అండాల ఉత్పత్తికి మందులు వాడే సమయంలో వారం వారం రక్త పరీక్షలు చేస్తారు.
- ఎగ్ రిట్రీవల్ ముందు: అండాలను బయటకు తీసే ప్రక్రియకు ముందు ప్రత్యేక పరీక్షలు ఉంటాయి.
- ఎంబ్రియో ట్రాన్స్ఫర్: Embryo గర్భంలో ప్రవేశపెట్టే సమయంలో నిశిత పరిశీలన ఉంటుంది.
- గర్భధారణ మొదట్లో: ప్రెగ్నెన్సీ కన్ఫర్మ్ అయిన కొత్తలో రెగ్యులర్గా చెకప్స్ చేస్తారు.
ఆహారం మరియు జీవనశైలి మార్పులు
ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి వల్ల ITP సమస్యను అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు, అలాగే IVF సక్సెస్ రేటును కూడా పెంచుకోవచ్చు. మీరు పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు:
- సమతుల్య ఆహారం: ఐరన్ (Iron) మరియు విటమిన్లు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి.
- వ్యాయామం: డాక్టర్ సలహా మేరకు మితమైన వ్యాయామం చేయాలి.
- నిద్ర & ఒత్తిడి: సరిపడా నిద్రపోవాలి మరియు మానసిక ఒత్తిడిని (Stress) తగ్గించుకోవాలి.
- మందుల విషయంలో జాగ్రత్త: ప్లేట్లెట్ల పనితీరును దెబ్బతీసే మందులకు దూరంగా ఉండాలి (డాక్టర్ సలహా లేకుండా ఏ మందులు వాడకూడదు).
- నీరు: శరీరం డీహైడ్రేట్ అవ్వకుండా తగినంత నీరు తాగుతూ ఉండాలి.
ITP కి మందులు మరియు చికిత్సలు
IVF సమయంలో ITP ని కంట్రోల్ చేయడానికి జాగ్రత్తగా మందులు వాడాల్సి ఉంటుంది.
- IVF లోని ముఖ్యమైన దశల్లో (అండాలు తీసేటప్పుడు లేదా embryo పెట్టేటప్పుడు) ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య పడిపోకుండా ఉండటానికి డాక్టర్లు కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ (Corticosteroids) లేదా ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్స్ (Immunoglobulins) వంటి మందులను సూచించవచ్చు.
మానసిక ధైర్యం మరియు మద్దతు
ఒకేసారి ITP మరియు IVF రెండింటినీ ఎదుర్కోవడం మానసికంగా కొంచెం కష్టంగా అనిపించవచ్చు.
- ప్రొఫెషనల్ కౌన్సిలింగ్ తీసుకోవడం లేదా సపోర్ట్ గ్రూప్స్ సహాయం తీసుకోవడం వల్ల మనోధైర్యం పెరుగుతుంది.
- మీ భయాలను, సందేహాలను ఎప్పటికప్పుడు నిపుణులతో పంచుకోవడం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
గర్భధారణ సమయంలో ITP మార్గదర్శకాలు
మీరు సహజంగా గర్భం దాల్చినా లేదా IVF ద్వారా దాల్చినా… ITP ఉన్నప్పుడు కొన్ని ప్రత్యేక నియమాలు పాటించాలి. తల్లి మరియు బిడ్డ ఇద్దరూ సురక్షితంగా ఉండేలా డాక్టర్లు కొన్ని ప్రొటోకాల్స్ (నియమాలు) పాటిస్తారు.
గర్భధారణలో ప్లేట్లెట్స్ తగ్గితే ఏమవుతుంది?
గర్భధారణ సమయంలో ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య సాధారణం కంటే ఎక్కువగా మారుతూ ఉంటుంది.
- గర్భిణీలలో ప్లేట్లెట్ కౌంట్ కనీసం 50,000 పైన ఉండేలా డాక్టర్లు చూస్తారు.
- గర్భం దాల్చిన తర్వాత మూడవ త్రైమాసికంలో (Third Trimester) సహజంగానే ప్లేట్లెట్స్ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది ITP పేషెంట్లలో సాధారణమే, కానీ దీనిని నిరంతరం గమనిస్తూ ఉండాలి.
- అనవసరమైన మందులు వాడకుండా, కాంప్లికేషన్స్ రాకుండా చూడటమే డాక్టర్ల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
రెగ్యులర్ చెకప్స్ మరియు మానిటరింగ్
సరైన ప్రణాళికతో చెకప్స్ చేయించుకోవడం వల్ల ప్లేట్లెట్ లెవెల్స్ ట్రాక్ చేయవచ్చు. సిఫార్సు చేయబడిన షెడ్యూల్ ఇలా ఉంటుంది:
- మొదటి 3 నెలలు: వారానికి ఒకసారి ప్లేట్లెట్ కౌంట్ చెక్ చేస్తారు.
- రెండవ 3 నెలలు: రెండు వారాలకు ఒకసారి మానిటరింగ్ ఉంటుంది.
- చివరి 3 నెలలు: మళ్ళీ వారానికి ఒకసారి చెక్ చేస్తారు.
- ఏదైనా మెడికల్ ప్రొసీజర్ చేసే ముందు అదనపు పరీక్షలు ఉంటాయి.
- ఒకవేళ రక్తస్రావం (Bleeding) లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే టెస్టింగ్ చేస్తారు.
మా వద్ద లభించే సమగ్రమైన సంతాన సాఫల్య చికిత్సలు: స్త్రీల మరియు పురుషుల సంతానలేమి సమస్యలకు (Female & Male Infertility) మా వద్ద అధునాతన పరిష్కారాలు ఉన్నాయి:
IUI చికిత్స
ICSI చికిత్స
PICSI చికిత్స
ఫెర్టిలిటీ ప్రిజర్వేషన్
బ్లాస్టోసిస్ట్ కల్చర్ & ట్రాన్స్ఫర్
జన్యు పరీక్షలు
ముగింపు
ITP సమస్య ఉన్న మహిళలు కూడా సరైన వైద్య సలహాలు, జాగ్రత్తలు పాటిస్తే IVF ద్వారా విజయవంతంగా గర్భం దాల్చవచ్చు. నిపుణులైన డాక్టర్ల పర్యవేక్షణ, ఎప్పటికప్పుడు చెకప్స్ చేయించుకోవడం మరియు పేషెంట్ అంకితభావం ఉంటే… ఈ ప్రయాణం సులభం అవుతుంది. గర్భధారణలో ITP కొన్ని సవాళ్లను విసిరినప్పటికీ, సరైన మేనేజ్మెంట్ ద్వారా రిస్క్ తగ్గించుకుని, పండంటి బిడ్డకు జన్మనిచ్చే అవకాశాలను పెంచుకోవచ్చు.
















